Travma Geçer mi?
Travma geçer — ama çoğu insanın sandığı anlamda değil. “Geçmek”, yaşananların silinmesi değildir. Travmadan iyileşmek; o deneyimin artık sizi yönetmediği, üzerinizde o ağırlığı taşımadığınız bir noktaya ulaşmak anlamına gelir. Ve bu, gerçekten mümkün.
Travma Neden “Kendiliğinden Geçmiyor”?
Travmatik deneyimler beyin tarafından farklı biçimde depolanır (van der Kolk, 2014). Normalde anılar zamanla entegre edilir ve uzak geçmiş olarak hissedilir. Travmatik anılarda bu entegrasyon tamamlanamaz; beyin o deneyimi sanki “şimdi” yaşıyormuş gibi işlemeye devam eder. Bu yüzden yıllar sonra küçük bir tetikleyici tüm yoğunluğuyla geri döndürebilir.
Hangi Belirtiler Travmanın İşaret Ediyor?
- Olayı tekrar tekrar yaşıyormuş gibi hissetme (flashback)
- Kabuslar ve uyku bozukluğu
- Belirli yerleri, sesleri, kokuları ya da kişileri kaçınma
- Duygusal uyuşukluk ya da aşırı tetiklenme
- Sürekli tetikte olma hissi, irkilme tepkileri
- Yakın ilişkilerde güvenlik sorunları
Travma Terapisinde Ne Yapılır?
Travma terapisi yalnızca konuşmaktan ibaret değildir. Kanıta dayalı travma odaklı yaklaşımlar şunlardır:
EMDR (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme): Travmatik anının beyin tarafından uygun biçimde işlenmesini sağlar. Dünya Sağlık Örgütü tarafından travma tedavisinde önerilen kanıta dayalı yaklaşımlardan biridir (WHO, 2013). Klinik pratikte anlamlı değişim birkaç seansta gözlemlenmektedir.
Travma Odaklı BDT: Travmayla ilişkili işlevsel olmayan inanç ve düşünce örüntülerini yeniden yapılandırır.
Somatik yaklaşımlar: Travmanın bedende tutulduğu yerlerle çalışır — nefes, beden farkındalığı ve hareket bu süreçte araç olarak kullanılır.
”Üzerine Gitmeden De Geçer mi?”
Bu soruyu sıkça duyuyorum. Zaman zaman belirtiler bastırılabilir — ama bastırmak, iyileşmek değildir. Tetikleyicilerden kaçınarak yaşam giderek daralır. Uzun vadede travmayla yüzleşmek, ondan kaçınmaya göre çok daha özgürleştiricidir.
EMDR ile travma işleme hakkında daha fazla bilgi için EMDR Nedir? rehberini inceleyebilirsiniz.
Uzm. Kl. Psk. Murat YÖN ile travma terapisi randevusu almak için iletişim sayfasını ziyaret edin. Travmanın gölgesinde yaşamak zorunda değilsiniz — iyileşme mümkün.
Kaynaklar
- van der Kolk, B. A. (2014). The body keeps the score. Viking.
- World Health Organization. (2013). Guidelines for the management of conditions that are specifically related to stress. WHO Press.